سایت رسمی مرکز مطالعات سایبر ژورنالیسم
(دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات)

 

دانلود رایگان جزوات آموزشی آمار.آمار در علوم اجتماعی. نظریه های جامعه شناسی و برخی دروس ارتباطات

امنيت شبكه هاي سايبري و كليه سيستم هاي رايانه اي در هر كشوري از اهميت زيادي برخوردار است.تقويت زيرساخت هاي سايبري همچنين جايگاه ويژه اي در پدافند غير عامل كه به تازگي از سوي مراجع ذي صلاح در ايران ابلاغ شده است، دارد. اتخاذ تدابير امنيتي در زمينه فناوري هاي رايانه اي و سايبرنتيك مهم ترين اقدام براي پيشگيري از آسيب هاي احتمالي در برابر هر گونه اقدامات تروريسم سايبري مي باشد.

؛سايبر تروريسم
؛تروريسم را اين گونه تعريف مي كنند: به كارگيري خشونت عليه اشخاص، دولت ها يا گروه ها براي پيشبرد زورمندانه اهداف سياسي يا عمومي. سايبر تروريسم Cyber terrorism در حقيقت همان تعريف را دارد، با اين تفاوت كه اين بار هدف متمركز روي منابع موجود در فضاي مجازي است. سايبر تروريسم مي تواند ابعاد داخلي داشته باشد يا شامل موارد بين المللي شود.سايبر تروريسم امروز خطرناك تر از تروريسم سنتي است به اين دليل كه ساختار اقتصادي و خدمات رساني بسياري از كشورها مبتني بر فناوري هاي اطلاعاتي و ارتباطي شده است با اين توضيحات مي توان سايبر تروريسم را چنين تعريف كرد:« اقدامات برنامه ريزي شده و هدفمند با اغراض سياسي و غير شخصي كه عليه رايانه ها و امكانات و برنامه هاي ذخيره شده در درون آن ها از طريق شبكه جهاني صورت مي گيرد و هدف از چنين اقدامي نابودي يا وارد آوردن آسيب هاي جدي به آن هاست».
؛ويژگي هاي سايبر تروريسم
؛با توجه به مطالب ذكر شده درباره سايبر تروريسم، مي توان ويژگي هاي زير را براي آن ذكر كرد:
هدف قرار دادن تعداد بيشتري از مردم، استفاده از گروه هاي رايانه اي ناشناخته در سطح بين المللي، نداشتن محدوديت جغرافيايي، پنهان ماندن هويت، تبليغ و عضو گيري بين المللي، گسترش دامنه تروريسم به مسائل مالي بانكي و اقتصادي و خدمات شهري
؛ابزارها
؛تروريست هاي فضاي مجازي يا اينترنتي، به جاي استفاده از سلاح هاي رايج، بمب ها و موشك ها يا ساير ابزارهاي معمول از نرم افزارهاي مخرب رايانه اي براي پيشبرد اهداف خود استفاده مي كنند.ويروس ها، كرم ها، تروجان ها، اسپم ها، ايميل بمبينگ، گوگل بمبينگ، هك و نفوذ رايانه اي و خرابكاري يا دستكاري هاي اينترنتي و شبكه اي، بخشي از ابزارهاي تروريست هاي مجازي به شمار مي رود.
؛جرايم سايبر
؛اينترنت به عنوان دنيايي كه نسخه ديجيتال شده دنياي واقعي است، محيطي را ايجاد كرده است كه در آن مي توان انواع و اقسام جرايم را شاهد بود. البته محصور بودن دنياي واقعي سبب مي شود فرآيند كنترل در آن امكان پذير باشد ولي از آنجايي كه محيط مجازي هيچ مرزي ندارد، مشكلات فراواني پيش روي قانون گذار وجود خواهد داشت. براي ورود به سايت كشور همسايه هيچ پاسپورت و ويزايي نياز نيست و به طور مشخص آنچه هست يك دنياي آزاد با كم ترين قانون گذاري ممكن مي باشد.
اگرچه سعي فراواني مي شود تا با تشكيل گروه هاي كاري كه جنبه حقوقي دارند، راه را بر مجرمان ببندند ولي مشكل اساسي اين است كه آنچه مجرمان انجام مي دهند، در برابر جرايمي كه به حقوق بين الملل مربوط مي شود، چه از لحاظ محتوا و چه از لحاظ تعداد بسيار ناچيز است.محيط مجازي آن قدر توانمند است كه مي تواند در تمامي عرصه هاي زندگي بشر وارد شود و راه حل هايي براي تسهيل آن ارائه دهد. از يك قرار ملاقات با دندان پزشك خانوادگي گرفته تا خريدهاي لازم براي مهماني هاي دوستانه يا فاميلي. امروزه فناوري الكترونيكي در محيط مجازي يا رايانه هاي شخصي حتي كار منشي را نيز انجام مي دهد؛ علاوه بر اين كه رايانه هيچ وقت همانند يك منشي دير سر كار حاضر نمي شود يا ساعت ها، تلفن شركت را به مكالمه با دوستان اختصاص نخواهد داد. حضور رايانه در تمامي عرصه هاي زندگي بشر يك انقلاب واقعي را نيز در سطح بوروكراسي به وجود آورده است.حضور رايانه در تمامي عرصه ها فقط جنبه مثبت نداشته است.
هر چند با رايانه توفيقات بزرگي به دست آمده است ولي همين حضور همه جانبه موجب مي شود تا جرايم رايانه اي نيز به عرصه هاي مختلف راه يابد. رايانه نه تنها ابزاري براي وقوع جرم است و از آن مي توان در انجام يك عمل مجرمانه سود جست بلكه مي تواند در قالب محيط اعمال جرم نيز مورد استفاده قرار گيرد. جرايم رايانه اي تمامي تعريف هاي قديمي حقوقي را به چالش كشيده است زيرا فرد بدون خروج فيزيكي از چهار ديواري منزل خود، بزرگ ترين سرقت هاي تاريخ را از بانك هاي معتبر كه به وسيله ده ها محافظ و دستگاه هاي هشداردهنده حفاظت مي شود، انجام مي دهد و با يك سري اعمال تيزهوشانه كه فناوري جديد به او آموخته است، ميليون ها دلار از حساب هاي بانكي برداشت مي كند و آن را همانند يك جنتلمن در حساب خويش مي ريزد.نه تنها اينترنت، فضايي بسيار متفاوت با محيط طبيعي ايجاد كرده بلكه وقوع جرم از كشوري به كشور ديگر نيز بسيار آسان شده است. هر چه كشورها پيشرفته تر مي شود، جرايم اينترنتي آنها نيز بيشتر مي شود و خطراتي كه به وجود مي آورد، آسيب هاي بيشتري را در پي خواهد داشت.
امروزه مجرمان بين المللي به راحتي از برنامه هاي بازي رايانه اي، كارتون، چت روم و همانند آن براي نفوذ استفاده مي كنند. البته بهره بردن از انواع ويروس ها، كرم ها و برنامه هاي ضد خدماتي و نرم افزارهاي پيشرفته كشف كلمات عبور نيز همچنان فراوان است.استفاده از اين روش ها، در مواجهه جدي با قواعد بين المللي است و مجرمان بين المللي، امروزه با كارهاي خود بسياري از قواعد جهاني را نقض كرده اند و زير پا گذاشته اند.
؛جاسوسي اينترنتي
؛برخي جرايم در مناسبات مجازي به صورت عادي جريان دارد. از جمله اين اعمال مي توان به تروريسم مجازي يا جاسوسي اينترنتي اشاره كرد.در تحقيقي كه از يك ميليون رايانه در سطح جهان به عمل آمد، مشخص شد كه ٣٠ ميليون برنامه جاسوسي spyware در آنها به كار رفته است. با اين وصف مي توان گفت در هر رايانه حداقل ٣٠ نرم افزار جاسوسي وجود دارد كه كليه اطلاعات لازم را به مراكزي كه آنها را طراحي كرده اند، ارسال مي كند.شايد هنگام استفاده از اينترنت به پيام هاي مزاحمي كه روي صفحه مانيتور شما ظاهر مي شود توجه نكرده باشيد و براي خلاصي از آن ها، ok يا No را كليك كرده ايد تا هر چه سريع تر به كارهاي خود در وب برسيد. بسياري از برنامه هاي جاسوسي به همين طريق به رايانه ها راه پيدا كرده اند. پس از يك كليك، اين نرم افزار اجازه نفوذ مي يابد و به طور مستقيم خود را در قسمت سخت افزار پنهان مي كند. البته همه برنامه هاي جاسوسي آنقدرها مودب نيستند. بعضي از اين برنامه هاي جاسوسي، بدون هيچ مجوزي و تنها به دليل ساختار قدرتمند خود مي توانند هنگام دسترسي يك رايانه به اينترنت، به درون آن نفوذ كنند و به اجراي مقاصد خود بپردازند. حتي پس از نصب اين برنامه ها نيز تقريبا هيچ اثري در كاربري ديده نمي شود. تنها برخي از آن ها باعث كند شدن احتمالي سرعت رايانه يا معرفي برخي آدرس هاي غير معمول مي شوند. اثرات اين برنامه ها نيز جالب است.
هر چند اكثر نرم افزارهاي مذكور در ظاهر، بي خطرند ولي حتي همين نرم افزارهاي بي خطر نيز كارهاي غير قانوني انجام مي دهند. ساده ترين حالت اين است كه تمامي عادات كاربر را شناسايي و در جمع آوري اطلاعات مربوط به اين عادات به شركت هاي هدايتگر كمك مي كنند.روش هاي مخرب نرم افزارهاي جاسوسي، از سطح ورود به اطلاعات شخصي كاربر و استفاده غير مجاز از آن ها آغاز مي شود و به آسيب رساني به رايانه ها مي انجامد. برخي از آنها با جمع آوري كليه اطلاعات شخصي آنها را كپي برداري مي كنند و به اطلاع هدايتگرهاي خود مي رسانند. برخي بي ادب تر هستند و اطلاعات شخصي را به طور گسترده پخش مي كنند.مشكل ديگري كه اين نرم افزارها ايجاد مي كنند، تضعيف سيستم هاي امنيتي و آماده ساختن آنها براي حملات هكرهاست، به اين معني كه اين نرم افزارها نوعي نقش بي حس كنندگي را ايفا مي كنند و خاصيت بازدارندگي را از ويروس كش ها و ديگر برنامه هاي دفاعي سلب مي كنند.
؛ترور مجازي
؛مهم ترين مشكل كه ترور مجازي را بسيار خطرناك كرده، شناسايي نشدن دقيق آن است. نه تنها مراكز قانون گذاري بلكه تروريست ها نيز هنوز تمامي جنبه هاي اقدامات خود را نمي شناسند. از همين روست آمريكا كه خود بيشترين حملات اينترنتي را انجام مي دهد، در مقابل هكرهاي چيني كه اهداف آمريكايي را هدف خويش قرار داده اند، همچنان ناتوان است.گروه هاي ملي برخي كشورها از جمله شركت كنندگان در اجلاس WSIS و برخي نهادهاي ديگر سعي در كنترل و برنامه ريزي براي مهار اين پديده دارند. يكي از سازمان هاي مذكور اينترپل است. در اروپا نيز از سال گذشته انجمن پيمان اروپا عليه جنايات مجازي تشكيل شده است كه هر چند به آن صورت هم اروپايي نيست ولي اولين اقدام جدي در اين زمينه به شمار مي رود.براي مبارزه با اين مسئله چندين راه وجود دارد. اولين راه ارزيابي آسيب پذيري است. به عبارت ديگر اين راه نوعي پيشگيري است ولي نه به عنوان ايجاد سد دفاعي بلكه رفع ضعف هاي موجود و پايين آوردن آسيب پذيري در صورت بروز حمله. راه دوم نوعي ديگر از پيشگيري است كه در آن سعي مي شود حملات احتمالي شناسايي و در مقابل آن پاتك زده شود. راه سوم پس از حمله قابل استفاده است، يعني آمادگي براي بروز حمله و ترميم اشكالات ايجاد شده پس از اين مرحله .
؛راهكارها
؛متخصصان علم رايانه بهتر است كه كاملا با اين پديده باشند تا بتوانند با محافظت بيشتر از سيستم هاي تحت كنترل خود، از اين پديده و خسارات تابع آن جلوگيري كنند.در دنياي ديجيتالي امروز، با توجه به ازدياد حملات تروريستي لزوم بررسي و تحقيقات در روش هاي مقابله بيش از پيش ضروري است. بهترين راهكار براي مقابله اين است كه نقشه و روش درستي براي اين كار داشته باشيم و در اولين گام اهداف روش هاي عملياتي و منابع حمله كننده را بشناسيم. مشكل اساسي اينجاست كه بسياري از بخش هاي خصوصي و حتي دولتي از آسيب پذيري رايانه هايشان ناآگاه هستند، در حالي كه امروزه وابستگي به رايانه بيش از پيش به چشم مي خورد و اين ناآگاهي مي تواند عواقب و خسارات جبران ناپذيري را به همراه داشته باشد.مشكل ديگر در اين مقوله كه بايد مورد توجه قرار گيرد، اين است كه چه كسي و از كجا به سيستم حمله كرده است. اين مسئله بسيار مهم تر از بررسي خسارات وارده مي باشد. كارشناسان به عنوان اولين پيشنهاد توصيه مي كنند كه از ديواره هاي آتش (Firewall) براي محافظت و ايزوله كردن سيستم ها نسبت به ارتباطات شبكه، در كنار مواردي از قبيل محافظت از كلمات عبور و اعمال امنيتي و محافظتي ديگر، استفاده شود.
در اينجا به تعدادي از راهكارها براي مبارزه با سايبر تروريسم اشاره مي كنيم:
١ - تدوين استراتژي امنيتي براي حفظ امنيت شبكه هاي رايانه اي در كشور
٢ - ارائه آموزش هاي لازم به نيروهاي مرتبط با شبكه ها براي حفظ امنيت شبكه؛ از جمله مهارت هاي مهندسي اجتماعي
٣ - به كارگيري نرم افزارها، ضد ويروس ها، ديواره هاي آتش در شبكه ها
٤ - تعيين سطوح دسترسي به شبكه ها و سيستم هاي سايبري
همچنين برخي از توصيه هاي امنيتي براي كاربران و مديران شبكه ها عبارت است از: تمامي كلمات عبور را به گونه اي تعيين كنيد كه حدس زدن آنها بسيار مشكل و كاراكترهاي آن غير معمول باشد؛ در صورت آشكار شدن نقايص يك شبكه، پيكربندي آن را تغيير دهيد، نسخه هاي اصلاحي (Patch) و ارتقايي برنامه هاي موجود را نصب كنيد، فايل هاي گزارش ( Log File) تشكيل دهيد تا بتوانيد متجاوزان و اعمال و رفتار آنان را دنبال كنيد. از سايت هايي كه به آنها مشكوك هستيد، استفاده نكنيد و ايميل هاي دريافتي از اين گونه سايت ها را باز نكنيد تا از آسيب هاي احتمالي در امان باشيد.
؛ايران و سايبر تروريسم
؛بدون شك يكي از پيچيده ترين ابزاري كه تاكنون از آن براي اهداف تروريستي بهره برده شده است، اينترنت مي باشد. تنها در دنياي اينترنت است كه تروريست ها مي توانند با هزاران نام مجازي و بدون اين كه ردي از خود بر جاي گذارند، به پراكندن خشونت و علاقه مندي هاي خود در اين موضوع بپردازند. بخشي از اين فعاليت ها آشكار و با اهداف خشونت طلبانه، تروريستي و ضد دموكراتيك آنهاست. به طور طبيعي گروه هاي مخالف جمهوري اسلامي ايران نيز از اين ابزار براي ضربه زدن به منافع ملي كشور استفاده مي كنند. بهترين راه مقابله با اين اقدامات تروريستي در محيط سايبر، تقويت اقدامات امنيتي در شبكه هاي رايانه اي و اينترنتي و اجراي دستورالعمل هاي مبتني بر پدافند غير عامل است.

انتشار‭ ‬اخبار‭ ‬آي‮ ‬تي‭ ‬در‭ ‬نشريه ها‭ ‬و‭ ‬خبرگزاري‮ ‬ها‭ ‬به‭ ‬دليل‭ ‬تخصصي‭ ‬بودن‭ ‬رخدادهاي‭ ‬اين‭ ‬حوزه‭ ‬با‭ ‬فراز‭ ‬و‭ ‬نشيب هاي‭ ‬متعدد‭ ‬و‭ ‬اغلب‭ ‬اشتباه هاي‭ ‬فاحش‭ ‬همراه‭ ‬است‮.‬‭


‬يكي‭ ‬از‭ ‬اين‭ ‬نمونه ها‭ ‬خبري‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬به‭ ‬تازگي‭ ‬در‭ ‬سطح‭ ‬ملي‭ ‬به‭ ‬نقل‭ ‬از‭ ‬خبرگزاري‭ ‬رسمي‭ ‬كشور‭ ‬منتشر‭ ‬شد‭ ‬كه‭ ‬براساس‭ ‬آن‭ ‬بودجه‭ ‬طرح‭ ‬اينترنت‭ ‬ملي‭ ‬‮٦٦١‬‭ ‬ميليارد‭ ‬تومان‭ ‬اعلام‭ ‬شده‭ ‬است‮.‬‭ ‬در‭ ‬حالي‭ ‬كه‭ ‬اصل‭ ‬خبر‭ ‬چند‭ ‬ماه‭ ‬پيش‭ ‬روي‭ ‬سايت‭ ‬اطلاع رساني‭ ‬دولت‭ ‬منتشر‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬رقم‭ ‬صحيح‭ ‬بودجه‭ ‬نيز‭ ‬با‭ ‬يك‭ ‬اختلاف‭ ‬ناقابل‭ ‬‮٠٠٤‬‭ ‬ميليارد‭ ‬توماني،‭ ‬‮٦٦٥‬‭ ‬ميليارد‭ ‬تومان‭ ‬ذكر‭ ‬شده‭ ‬بود‮.‬‭ ‬آن‭ ‬خبر‭ ‬مورد‭ ‬استناد‭ ‬بسياري‭ ‬از‭ ‬روزنامه ها‭ ‬و‭ ‬رسانه‭ ‬ملي‭ ‬قرار‭ ‬گرفت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬بخش هاي‭ ‬مختلف‭ ‬راديو‭ ‬و‭ ‬تلويزيون‭ ‬پخش‭ ‬شد.اواسط‭ ‬ارديبهشت‭ ‬ماه‭ ‬سال‭ ‬جاري‭ ‬نيز‭ ‬خبر‭ ‬ديگري‭ ‬در‭ ‬رسانه ها‭ ‬به‭ ‬نقل‭ ‬از‭ ‬واحد‭ ‬اقتصادي‭ ‬اكونوميست‭ ‬درباره‭ ‬رتبه بندي‭ ‬ديجيتالي‭ ‬كشورهاي‭ ‬جهان‭ ‬منتشر‭ ‬شد‮.‬‭ ‬درباره‭ ‬اين‭ ‬خبر‭ ‬يك‭ ‬گزارش‭ ‬مفصل‭ ‬در‭ ‬روزنامه‭ ‬خراسان‭ ‬تحت‭ ‬عنوان«رتبه بندي‭ ‬ديجيتالي‮:‬‭ ‬از‭ ‬آخر‭ ‬اول‭ ‬شديم‮»‬‭ ‬در‭ ‬تاريخ‭ ‬‮٦١/٢/٦٨‬‭ ‬منتشر‭ ‬شد‮.‬‭ ‬اما‭ ‬اكنون‭ ‬ايسنا‭ ‬همان‭ ‬خبر‭ ‬را‭ ‬بار‭ ‬ديگر‭ ‬و‭ ‬همراه‭ ‬با‭ ‬يك‭ ‬اشتباه‭ ‬منتشر‭ ‬كرده‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬اكثر‭ ‬رسانه ها‭ ‬هم‭ ‬به‭ ‬نقل‭ ‬ازاين‭ ‬خبرگزاري،‭ ‬خبر‭ ‬را‭ ‬با‭ ‬آب‭ ‬و‭ ‬تاب‭ ‬منتشر‭ ‬كرده اند‮.‬‭ ‬اصل‭ ‬خبر‭ ‬بدين‭ ‬صورت‭ ‬بوده‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬ميان‭ ‬‮٤٦‬‭ ‬كشور‭ ‬جهان،‭ ‬ايران‭ ‬ازنظر‭ ‬رتبه بندي‭ ‬ديجيتالي‭ ‬آخر‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬ايسنا‭ ‬چنين‭ ‬خبر‭ ‬داده‭ ‬كه‭ ‬از‭ ‬ميان‭ ‬‮٠٠١‬‭ ‬كشور‭ ‬جهان‭ ‬ايران‭ ‬رتبه‭ ‬‮٤٦‬‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬دست‭ ‬آورده‭ ‬است‮.‬‭ ‬اين‭ ‬اشتباه‭ ‬در‭ ‬حالي‭ ‬صورت‭ ‬مي‮ ‬گيرد‭ ‬كه‭ ‬امروزه‭ ‬با‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬شبكه‭ ‬اينترنت‭ ‬مي‮ ‬توان‭ ‬به‭ ‬اصل‭ ‬منبع‭ ‬خبري‭ ‬رجوع‭ ‬و‭ ‬متن‭ ‬كامل‭ ‬خبر‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬زبان‭ ‬انگليسي‭ ‬دريافت‭ ‬كرد‮.‬‭ ‬اكونوميست‭ ‬رسانه‭ ‬يا‭ ‬موسسه‭ ‬ناشناخته اي‭ ‬نيست‭ ‬كه‭ ‬بخواهيم‭ ‬آمار‭ ‬و‭ ‬ارقام‭ ‬گزارش‭ ‬آن‭ ‬را‭ ‬جعل‭ ‬كنيم‮.‬‭ ‬كاربران‭ ‬دنياي‭ ‬سايبر‭ ‬هم‭ ‬زودتر‭ ‬از‭ ‬ما‭ ‬اين گونه‭ ‬خبرها‭ ‬را‭ ‬مي‮ ‬خوانند‮.‬‭ ‬چنانچه‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬انتشار‭ ‬يك‭ ‬گزارش‭ ‬اقتصادي‭ ‬منتسب‭ ‬به‭ ‬يكي‭ ‬ازموسسه هاي‭ ‬مشهور‭ ‬مالي‭ ‬بين المللي‭ ‬در‭ ‬رسانه هاي‭ ‬ايران،‭ ‬يك‭ ‬دانشجوي‭ ‬اقتصاد‭ ‬با‭ ‬جستجو‭ ‬و‭ ‬استخراج‭ ‬منبع‭ ‬اصلي‭ ‬گزارش،‭ ‬موارد‭ ‬متناقض‭ ‬ورژن‭ ‬ايراني‭ ‬گزارش‭ ‬با‭ ‬نسخه‭ ‬اصلي‭ ‬را‭ ‬افشا‭ ‬كرد‮!‬
خبر‭ ‬مسدود‭ ‬شدن‭ ‬سرويس‭ ‬mmsايرانسل‭ ‬نيز‭ ‬نمونه‭ ‬ديگري‭ ‬است‭ ‬كه‭ ‬در‭ ‬تاريخ‭ ‬‮٨١/٢/٦٨‬‭ ‬در‭ ‬خراسان‭ ‬منتشر‭ ‬شد‭ ‬و‭ ‬تازه‭ ‬‮٢‬‭ ‬ماه‭ ‬بعد‭ ‬خبرگزاري‮ ‬ها‭ ‬از‭ ‬قطع‭ ‬اين‭ ‬سرويس‭ ‬خبر‭ ‬دادند‭ ‬بدون‭ ‬اين‭ ‬كه‭ ‬بگويند‭ ‬اين‭ ‬سرويس‭ ‬از‭ ‬كي‭ ‬قطع‭ ‬شده‭ ‬است‮.‬‭ ‬در‭ ‬واقع‭ ‬همه‭ ‬ملت‭ ‬از‭ ‬اين‭ ‬مسئله‭ ‬اطلاع‭ ‬داشته اند‭ ‬به‭ ‬جز‭ ‬خبرگزاري‮ ‬ها‮!‬
ماجراي‭ ‬فيلترينگ،‭ ‬نرم افزار‭ ‬غلط گير‭ ‬فارسي‭ ‬و‭ ‬ده ها‭ ‬نمونه‭ ‬ديگر‭ ‬از‭ ‬اخبار‭ ‬آي‮ ‬تي‭ ‬نيز‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬كه‭ ‬مشمول‭ ‬همين‭ ‬بي‮ ‬مهري‮ ‬ها‭ ‬شده‭ ‬است‮.‬

مرکز مطالعات سایبر ژورنالیسم اقدام به برگزاری کارگاههای عملی آموزش سایبر ژورنالیسم در تابستان 1385 کرده است
طول دوره 20 ساعت ( 10 جلسه 2 ساعته و در هر هفته دو جلسه ) بوده و محل برگزاری کارگاهها نیز سالن اینترنت ساختمان شماره یک دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات می باشد
شروع کارگاهها در تابستان سالجاری می باشد ، شرکت تمام علاقمندان از سراسر کشور در این دوره ها آزاد می باشد
مدرسان دوره ها حمید ضیایی پرور ، دکتر محمد سلطانی فر و احمد یحیایی ایله ای می باشند
برای کسب اطلاعات بیشتر در باره جزییات ، هزینه و سرفصل های دوره ها با مرکز مطالعات سایبر ژورنالیسم تماس بگیرید :
تلفن : 44809668
09123445411
ایمیل : hziaiy@yahoo.co.uk
آدرس : پونک ، انتهای بزرگراه اشرفی اصفهانی ، انتهای سیمون بولیوار ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، ساختمان شماره یک ، طبقه چهارم ، سایت دانشگاه ، مرکز مطالعات سایبر ژورنالیسم

اطلاعات بيشتر در باره سرفصلها ، اساتيد و شهريه دوره : دانلود كنيد
نقدي بر كارگاههاي سايبر ژورناليسم»»»»

اكنون به سه نظر كه به عنوان كامنت در ذيل همان مطلب منتشر شده توجه كنيد :

1- " البته مدعيان در عرصه روزنامه نگاري سايبر بسيارند و هر كس از راه مي رسد، وبلاگ يا سايتي علم مي كند و سازي كوك مي كند. بيشتر روزنامه نگاراني كه گرفتار آنفلونزاي مرغي نشده اند در بند تب اينترنتي گرفتار آمده اند و خيالاتي شده اند كه ...
البته فقط روزنامه نگاران مدعي اين عرصه نيستند بلكه استاداني همچنان در عصر تير و كمان زندگي مي كنند و همه چيز را با معيارهاي روزنامه نگاري سنتي و نماد متقدم آن - مطبوعات - مي سنجند در گستره روزنامه نگاري لكترونيك مدعي هستند و گاه چنان افاضاتي را سر هم مي كنند كه مخاطب مي ماند بخندد، گريه كند، ... البته اگر كار به "هنگيدن" نكشد چون در آن صورت هيچ راهي نيست جز "ري ست"...! هنوز اظهارات دكتر فرقاني و واكنش دو يا سه روزنامه نگاري كه مخاطب منفعل بودن در برابر هر فرمايش استادان ارتباطات را بر نمي تابند، يادم نرفته است و اين كه در نهايت دكتر حرفش را پس گرفت.
البته اساتيدي هم كه به ظاهر وارد عصر اطلاعات شده اندهنوز در خم كوچه الگوهاي خبرنويسي در سايبراسپيس گير كرده اند و براي قابل هضم كردن اين مفاهيم(براي خودشان و ديگران)، بر آنها حاشيه مي زنند و نظريه پردازي مي كنند.
البته اين مركز تحقيقات سايبر ژورناليسم از آن كارهاي سمبليكي است كه جاي حرف و نقد فراوان دارد(هم مديران آن و هم استاداني شريك در فعاليتهاي آموزشي آن) و بيشتر به پز مي ماند تا يك كار اصولي... شايد بد نباشد شما كه دستي بر آتش پژوهشكده جامعه اطلاعاتي داشتيد نقدي بر رويكردهاي مركز تحقيقات سايبر ژورناليسم بنويسيد تا بعد من نقدي بر همه اين نقدها، مركز تحقيقات سايبر ژورناليسم و نيز پژوهشكده جامعه اطلاعاتي ايران و استاداني بنويسم كه فرياد بر آورده بودند براي عقب نماندن از جامعه اطلاعاتي و در اين راستا با بودجه دولتي اين پژوهشكده را علم كردند و البته جز حرفهاي بي سر و ته چيزي نصيب ابران در جامه اطلاعاتي نكرد... "

2- " سلام ... واقعن شهريه ش صد هزار تومنه ؟ ... اينا كلن قضيه رو دانشگاه آزادي مي بينن ! ... از اين مي گذريم كه واقعن اين اساتيد چه قدر سواد ژورناليسم و از نوع سايبرش رو دارن ... "

3- " چه كسي براي 5 جلسه 100 هزار تومان مي دهد؟ "

خلاصه انتقادات وارد شده به اين شرح است :
- در متن خبر برگزاري كارگاهها دست کم 8 غلط ویرایشی و ادبی ‏وجود دارد انشاءالله خبرش را استادانی که قرار است درس دهند ننوشته‌اند
- مركز تحقيقات سايبر ژورناليسم از آن كارهاي سمبليكي است كه جاي حرف و نقد فراوان دارد(هم مديران آن و هم استاداني شريك در فعاليتهاي آموزشي آن)
- مركز تحقيقات سايبر ژورناليسم بيشتر به پز مي ماند تا يك كار اصولي
- گران بودن شهريه كلاس ها به خاطر دانشگاه آزادي بودن آن است
- واقعا اين اساتيد چه قدر سواد ژورناليسم و از نوع سايبرش رو دارن ؟
و اما پاسخ :
1- مشخص نشده كه اغلاط ويرايشي و ادبي اين اطلاعيه كدام است ؟ ضمنا وجود غلط ادبي در يك اطلاعيه چه ربطي به آموزش سايبر ژورناليسم دارد؟ براي آموزش ادبيات و ويرايش ادبي بايد به كلاس هاي ديگري احتمالا در دانشكده ادبيات مراجعه كنيد
2- مركز مطالعات سايبر ژورناليسم قطعا يك كار سمبليك در ايران است براي اينكه بگوييم ما هم مي توانيم در اين زمينه حرفي براي گفتن داشته باشيم خوب بود نقد ها و حرفهاي فراوان خود را مي گفتيد .هرچند با سرزدن به وبلاگ منتقد محترم متوجه مي شويد كه او حرفهاي فراواني براي گفتن ندارد
3- آدم چه كار بايد بكند كه به او نگويند كارش به پز مي ماند تا يك كار اصولي ؟ اين طور نقد كردن فقط شيوه سوفسطاييان است و بس .
4- گران بودن شهريه دوره ربطي به دانشگاه آزاد ندارد و يك ريال از اين شهريه هم به جيب دانشگاه آزاد نمي رود . كافي است به وب سايت مركز مراجعه كنيد و ببينيد كه اين مركز از نظر مالي مستقل بوده و بيشتر يك پروژه تحقيقاتي در سطح دوره دكتراي ارتباطات در ايران است و تعداد جلسات آن هم 5 جلسه نيست و 10 جلسه است ، ضمن اينكه اين رقم در مقايسه با دوره هاي مشابه كه موسسات خصوصي برگزار كرده اند و اتفاقا اساتيد همين دوره در آنها تدريس كرده اند بسيار اندك است
5- اينكه اساتيد دوره چقدر سواد ژورناليسم و آنهم از نوع سايبرش را دارند سوال بسيار خوب و به جايي است :
- دكتر محمد سلطاني فر استاد رشته ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات ، مولف كتابهاي روابط عمومي الكترونيك و پوشش خبري ، مدرس دروس رسانه هاي الكترونيك و عضو هيات علمي چند كنفرانس مرتبط با مباحث سايبر است او خود داراي وبلاگ پوشش خبري بوده و در كلاس هاي درسي خود چندين وبلاگ گروهي راه اندازي كرده است
- احمد يحيايي ايله اي ، دانشجوي دكتراي ارتباطات ، مدرس روابط عمومي الكترونيك و مولف 3 جلد كتاب منتشره و داراي وب سايت تخصصي و وبلاگ ارتباطاتي است
- حميد ضيايي پرور ، راجع به خودم حرفي نمي زنم و فقط شما را به وب سايت خبرنگار با بيش از 400 مقاله توليدي در بخش هاي سايبر ژورناليسم ، وبلاگ نويسي ، روابط عمومي ديجيتال و فناوري اطلاعات و 3 كتاب جنگ نرم و اينترنت د ر ايران ارجاع مي دهم

ما نه كاري به پژوهشكده جامعه اطلاعاتي ايران و بودجه آن داريم و نه مسئول اظهارات دكتر فرقاني يا استاد وبلاگ نويس" الگوهاي خبرنويسي در سايبراسپيس " هستيم .
فكرمي كنم ما مسوول كارهايي هستيم كه انجام مي دهيم و از هر گونه نقد ، مادامي كه سازنده باشد استقبال مي كنيم .
استراتژي مركز مطالعات سايبر ژورناليسم اين است : حرف و شعار كافي است وقت عمل است

1- كلمه spin را در واژه‌نامه‌هاي تخصصي روزنامه‌نگاري، علوم ارتباطات و روابط عمومي پيدا نكردم. در واژه‌نامه‌هاي عمومي spin به معناي پيچش، چرخش، پيچ و تاب، كم‌كم درست كردن، ريسيدن، نخ‌ريسي كردن، پيچ دادن، خيال خام كردن و ... آمده است.
2- در واژه‌نامه روزنامه‌نگاري محمدرضا محمدي فر spin doctor به معناي سخنگوي توجيه‌كننده
] مشاور يا سخنگوي يك سياستمدار ارشد كه مطالب را به روش حساب شده براي روزنامه‌نگاران تعبير مي‌كند[ آمده است كه معناي كامل و رسايي نيست.»»»
spin doctor
شبكه اول فيلمي نشان داد با عنوان «سگ را بجنبان» كه ترجمه شده WAG THE DOG است. در اين فيلم كه در سال 1998 ساخته شده است كنراد برين (از مشاوران كاخ سفيد) راهي را جستجو مي‌كند تا توجه افكار عمومي را از رسوايي در حال شكل‌گيري عليه رئيس‌جمهور ايالات متحده آمريكا، منحرف كند. اين رسوايي به خاطرادعاي تماس جنسي بين رئيس‌جمهور و يك دختر جوان پيشاهنگ هنگامي در حال شكل‌گيري است كه 12 روز تا انتخابات رياست‌جمهوري باقي مانده است و در صورتي كه اين رسوايي رسانه‌اي شود احتمال انتخاب مجدد رئيس‌جمهور بسيار كاهش خواهد يافت.
كنراد برين (با بازي رابرت دنيرو)‌با يك نقشه حساب شده و با هماهنگي يك تهيه كننده هاليوود ( با بازي داستين هافمن) گزارشي جعلي منتشر مي‌كند مبني بر اينكه آلباني يك بمب هسته‌اي چمداني بدست آورده است و در حال جستجوي راهي براي قاچاقي وارد كردن آن به آمريكاست.

همزمان رئيس‌جمهور حلقه مشاوران و سخنگوي كاخ سفيد نيز در جريان فعاليت‌ها قرار دارند و رئيس‌جمهور طبق خواسته كنراد برين يك روز بازگشت خود از چين را به تعويق مي‌اندازد و ... در نهايت بحران نظامي جعلي‌ آلباني- به همراه تصاوير ساختگي، موسيقي‌هاي ساختگي، مراسم استقبال نمايشي از رئيس‌جمهور، قهرمان‌سازي جعلي و ...- بيش از يك هفته اولويت خبري رسانه‌هاي آمريكا مي‌شود و موقعيت انتخاباتي رئيس‌جمهور را مستحكم مي‌‌كند.
پس از كمي وبگردي فهميدم شغل و تخصص شخصيت كنراد برين در اين فيلم spin doctor يا spinmeister است. اما spin doctor يعني چه؟
1- كلمه spin را در واژه‌نامه‌هاي تخصصي روزنامه‌نگاري، علوم ارتباطات و روابط عمومي پيدا نكردم. در واژه‌نامه‌هاي عمومي spin به معناي پيچش، چرخش، پيچ و تاب، كم‌كم درست كردن، ريسيدن، نخ‌ريسي كردن، پيچ دادن، خيال خام كردن و ... آمده است.
2- در واژه‌نامه روزنامه‌نگاري محمدرضا محمدي فر spin doctor به معناي سخنگوي توجيه‌كننده
] مشاور يا سخنگوي يك سياستمدار ارشد كه مطالب را به روش حساب شده براي روزنامه‌نگاران تعبير مي‌كند[ آمده است كه معناي كامل و رسايي نيست.
3- اما در اينجا آمده كه در روابط عمومي spin عموماً واژه‌اي ناشايست و توهين‌آميز است كه بر يك سوگيري نمايشي از يك رويداد يا موقعيت به نفع شخص خاصي دلالت دارد و اغلب مستلزم فريب و رياكاري يا تاكتيكهاي دستكاري است.
ضمن آنكه spin در اصل سرواژه‌اي از «Significant Progress In the News» است كه توسط متخصصان روابط عمومي در ميانه دهه 1980 ميلادي در بحث استراتژي دفاع پيشگيرانه (SDI) بكار برده شده است.
4- تكنيك‌هاي spin عبارتند از : نقل قول‌ گزينشي، ارائه گزينشي شواهدي براي تقويت موقعيت شخصی خاص، استفاده گزينشي از حقايق و وقايع و انواع و اقسام تكنيكهاي فريب، ابهام، تحريف و ... و همچنين تأخير در انتشار اخبار بد براي اينكه پشت خبر و رويداد مطلوب يا مهم‌تري پنهانش كنند.
5- از سوي ديگر در فرهنگ عامه خودمان، شما وقتي كسي را مي‌پيچانيد- با گفتن اين عبارت كه: فلاني رو پيچوندمش- وي را به امر بي‌اهميت يا بدون اولويتي – كه درباره اهميت يا اولويت آن دروغ گفته‌ايد يا اغراق كرده‌ايد- مشغول مي‌كنيد تا به تنهايي يا با همراهي كسي كه مايليد، كار مورد نظر خود را انجام دهيد.
با در نظر گرفتن تمامي موارد فوق به نظر من مناسب‌ترين جايگزين براي spin doctor مي‌تواند «مشاور پيچاندن رسانه‌ها» يا «متخصص پيچاندن رسانه‌ها» باشد.نظر شما چيست؟
منبع

خوب حالا با خيال راحت مي توانم به شما گزارش بدهم !
با اينكه از 10 روز پيش سايت رسمي مركز مطالعات سايبر ژورناليسم راه اندازي شده و ايسنا و سايت دكتر شكرخواه و وبلاگ دكتر شاه محمدي و برخي ديگر از اساتيد ارتباطات خبر اين رخداد را منتشر كردند اما من جرات انتشار اين خبر را در سايت خبرنگار نداشتم به چند دليل از جمله اينكه خوب من يكي از گردانندگان و در واقع طراح اصلي اين مركز بودم و نمي خواستم هيچ چيز بدون هماهنگي رسمي دانشگاه جلو برود اما امروز كه خبر رسمي اين رخداد از سوي دانشگاه در اختيار رسانه ها قرار داده شد مي توانم با خيال راحت همه چيز رابگويم »»»
cyberjournalism (6).JPG
گزارش هاي رسمي مربوط به راه اندازي اين مركز را مي توانيد در سايت آن ببينيد اما چيزي كه من مي توانم به آنها اضافه كنم اين است كه :
1- ايده تاسيس چنين مركزي از 3 سال پيش در ذهن من شكل گرفت ، ابتدا اين ايده را تحت عنوان انجمن علمي روزنامه نگاري الكترونيك در واحد تهران مركز دانشگاه آزاد مطرح كردم اما كسي به آن توجهي نكرد . بعد از طريق معاونت فرهنگي دانشگاه آن را دنبال كردم كه در نهايت مرا به واحد فوق برنامه دفتر فرهنگي مجتمع وليعصر حواله دادند و باز من آن را رها نكردم و طرح مطالعاتي آن را توسعه دادم در دوره دكترا آن را مجددا به جريان انداختم


2- از شهريور سال 1384 كه اين طرح را به دكتر جاسبي به عنوان رييس واحد علوم و تحقيقات دادم كار وارد مراحل جدي تر شد چندين جلسه با دكتر فرهنگي ( رييس گروه ارتباطات ) و دكتر نيكو مرام ( معاون پژوهشي واحد علوم و و تحقيقات ) و خود دكتر جاسبي باعث شد تا توجه آنها به اين طرح جلب شود .
3- از آذر 1384 با در اختيار گرفتن مكاني در بخش آي تي و سايت دانشگاه ، مركز به صورت غير رسمي كار خود را شروع كرد .
4- به صورت همزمان مسووليت وب سايت دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات كه در حال حاضر به صورت غير فعال است به بنده سپرده شد و همزماني اين دو مسووليت باعث شد تا حجم كار از نظر مطالعاتي و پيگيري عملياتي سنگين شود .
5- در حال حاضر مركز مطالعات سايبر ژورناليسم در طبقه 4 ساختمان شماره يك دانشگاه استقرار يافته و گروههاي پژوهشي مركز در حال شكل گيري است
6- سايت رسمي مركز مطالعات سايبر ژورناليسم در اين آدرس راه اندازي شده و اين سايت در واقع اولين خروجي عملي مركز در كنار تجربه قبلي بچه هاي گروه ارتباطات يعني سايت ارتباطات در اين آدرس مي باشد .
7- اولين شماره فصلنامه تخصصي سايبر ژورناليسم در حال تدوين است و انشاء الله به زودي منتشر مي شود
8- سمينارهاي ماهانه در چارچوب محورهاي مطالعاتي مركز پيش بيني شده كه در حال برنامه ريزي است
9- و حالا اين گوي و اين ميدان ! توليد محتوا ، كار مطالعاتي ، انتشار كتاب تخصصي ، انتشار فصلنامه ، راه اندازي وبلاگ هاي تخصصي ارتباطات ، برگزاري كارگاههاي عملي ، به روز رساني سايت مركز ، توسعه و به روز رساني سايت دانشگاه ، برگزاري سمينار ، همكاري پژوهشي با ساير مراكز مطالعاتي و چندين محور مطالعاتي ديگر از جمله كارهايي است كه بايد انجام دهيم
10 - مي دانم كه كار بزرگي پايه گذاري شده ، كاري كه از حد و اندازه هاي دانشجوي كوچكي مثل من بزرگتر است اما به قول يكي از دوستانم من از آن آدم هاي سخت جان هستم كه تا آخر خط مي روم . اميدوارم اساتيد بزرگوار و دانشجويان عزيز چه در دانشگاه آزاد اسلامي ، چه در دانشگاه علامه طباطبايي ، چه در دانشگاه تهران و چه در دانشكده هاي ارتباطات دانشگاه امام صادق و خبر و صدا و سيما ما را در اين راه پر فراز و نشيب ياري كنند .

ماموريتهاي معاونت آموزشي مركز شامل :
برگزاري کارگاههای آموزشی
برگزاري سمینارهای آموزشی
تدوین متون آموزشی
مي باشد »»»
cyberjournalism (6).JPG


کارگاه روزنامه نگاری سایبر
به منظور تربیت کادر متخصص در زمینه سایبر ژورنالیسم کارگاه روزنامه نگاری سایبر در دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات راه اندازی می شود مدیریت محتوا و اجرایی این کارگاه با مرکز مطالعات سایبر ژورنالیسم خواهد بود . در این کارگاه علاوه بر دانشجویان دانشگاه آزاد و سایر دانشگاهها همه علاقمندان سایبر ژورنالیسم امکان شرکت خواهند داشت . بدیهی است هزینه این کارگاه های آموزشی از محل پرداخت شهریه توسط شرکت کنندگان تامین خواهد شد .

برخی مباحث این کارگاه آموزشی عبارتند از:
- مفاهیم و نظریه های جامعه اطلاعاتی
- سایبر ژورنالیسم و روزنامه نگاری سنتی
- اینترنت و ارتباطات
- تاثیر اینترنت بر روش تحقیق در ارتباطات
- تحلیل محتوای متون اینترنتی و سایبر ژورنالیسم Content Analysis
- مفاهیم مطرح در حوزه سایبر ژورنالیسم
- وبلاگ نویسی و تاثیر آن بر روزنامه نگاری در ایران
- مراحل عملی راه اندازی یک سایت و وبلاگ
- مهارتهای یک روزنامه نگار در فضای سایبر Skills
- Desktop Publishing
Search Engines -
- روابط عمومی دیجیتال DPR
- تبلیغات اینترنتی IAD

برگزاری سمینار های تخصصی در زمینه سایبر ژورنالیسم

با پیشرفت روند اجرایی این مرکز ، امکان تدارک برگزاری سمینارهای تخصصی در زمینه سایبر ژورنالیسم فراهم شده و هر یک از مراحل مذکور باعث فربه تر شدن بدنه مرکزشده و متون ونیروی انسانی متخصص مورد نیاز برای رسیدن به هدف کلان مرکز یعنی راه اندازی دوره های سایبر ژورنالیسم در دانشگاه آزاد اسلامی را فراهم خواهد کرد