به همت دانشگاه آزاد اسلامی واحد دماوند اولین ژورنال اقتصاد و مدیریت رسانه در ایران راه اندازی شد. دوست خوبم جناب آقای دکتر حسین ، معاون پژوهشی این دانشگاه مبتکر این اقدام قابل تقدیر بوده است . تاجایی که من خبر دارم یک گروه تحقیقاتی با همین نام نیز فعال شده و به زودی شاهد اولین کنفرانس در این زمینه خواهیم بود .این را هم بگویم که جمعی از بهترین دوستانم در رشته ارتباطات این دانشگاه تدریس می کنند و دانشجویان بسیار مستعدی نیز در این واحد مشغول تحصیل هستند .ضمنا اولویت های پژوهشی مرتبط با این موضوع به شرح زیر اعلام شده است :

شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در مطبوعات
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در صنعت چاپ و کتاب
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در سینما
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در IT
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در تلویزنهای ماهواره ای
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در رادیو
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در تلویزیون
شناسایی و بررسی روشهای مدیریت و فعاليتهاي اقتصادی در رسانه هاي جايگزين

با وجودي كه هنوز هيچ قانوني درباره تكنولوژي هاي اينترنتي در ايران تصويب نشده است و لايحه قانوني مقابله با جرايم رايانه اي و اينترنتي در مجلس خاك مي خورد، دولت لايحه اي را با قيد ٢ فوريت تقديم مجلس كرده است كه بر اساس آن نشريات الكترونيك و وب سايت هاي اينترنتي نيز مشمول قانون مطبوعات خواهد شد.

بر اساس اين لايحه كه معلوم نيست درخواست ٢ فوريت آن بر چه مبنايي بوده است يك تبصره به ماده (١) اصلاحي قانون مطبوعات مصوب ١٣٧٩ الحاق شده است و طبق آن مشكلات حقوقي خبرگزاري رسمي جمهوري اسلامي و ساير خبرگزاري هاي غير رسمي و نيز نشريات الكترونيكي در صورت ارجاع به محاكم قضايي، مانند ساير مطبوعات با حضور هيئت منصفه رسيدگي خواهد شد.اگرچه در اين لايحه هيچ مكانيزمي براي حمايت قانوني از نشريات الكترونيك پيش بيني نشده با اين حال در خبري كه رسانه ها مخابره كرده اند از حمايت هاي قانوني سخن به ميان آورده شده است كه احتمالا همان رسيدگي به اتهام هاي نشريات الكترونيك با حضور هيئت منصفه است!
بر اساس اين لايحه، خبرگزاري هاي داخلي و پايگاه هاي اطلاع رساني اينترنتي داخلي از حيث حقوقي، وظايف، حمايت هاي قانوني و جرايم و مجازات ها و مرجع و نحوه دادرسي مشمول احكام مقرر در قانون مطبوعات و اصلاحات آن هستند. همچنين مديرعامل، مسئول پايگاه اطلاع رساني و نويسندگان و تهيه كنندگان مطالب خبرگزاري ها و پايگاه هاي مزبور حسب مورد داراي همان مسئوليت هايي هستند كه براي مدير مسئول و نويسنده مطبوعات منظور شده است و هيئت نظارت بر خبرگزاري ها، در مورد خبرگزاري ها اختيارات و وظايف هيئت نظارت بر مطبوعات را اعمال مي كند.
آيين نامه اجرايي اين تبصره كه مشتمل بر تعريف نشريات الكترونيكي و خبرگزاري ها نيز خواهد بود ظرف ٣ ماه بنا به پيشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.جالب آن كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي سال گذشته بدون اين كه قانوني در اين زمينه وجود داشته باشد به استناد مصوبه هيئت وزيران، آيين نامه ساماندهي وب سايت ها و وبلاگ ها را تصويب و اجرا كرد كه حاصل آن ايجاد وب سايت ساماندهي و ثبت حدود ٣ هزار وب سايت از ميان ده ها هزار وب سايت و صدها هزار وبلاگ فارسي بود.
مشخص نيست كه آيا قرار است محتواي آيين نامه مذكور اين بار در قالب ماده قانوني از تصويب مجلس بگذرد يا هدف ديگري وجود دارد اما مسلم آن است كه نگاه تنظيم كنندگان لايحه به موضوع رسانه هاي الكترونيك و مجازي، غير فني و غير كارشناسي است. چرا كه دنياي سايبر دنياي بدون مرز است، وب سايت ها و نشريات الكترونيك فارسي فقط در محدوده جغرافيايي ايران منتشر نمي شود و محدودسازي نشريات الكترونيك داخل كشور منجر به تقويب رسانه هاي سايبر خارج از ايران مي شود و كاربران ايراني را نيز به سمت نمونه هاي خارجي سوق خواهد داد.از اينها گذشته در اصلاحيه سال ١٣٧٩ قانون مطبوعات عبارت نشريات الكترونيك به قانون اضافه شده بود بنابراين انتظار مي رود از لحاظ قانون نويسي پس از ٧ سال از گذشت آن الحاقيه، جزئيات بيشتري درباره نشريات الكترونيك به متن لايحه پيشنهادي اضافه مي شد كه چنين كاري صورت نگرفته است.
واقعيت آن است كه امروزه بيش از ١٠٠ هزار وب سايت فارسي و١٥٠ هزار وبلاگ فعال فارسي در فضاي اينترنت وجود دارد كه هر لحظه به توليد محتوا و اطلاع رساني مي پردازند. در دهه اخير حجم اطلاعات، اخبار و محتواي توليد شده توسط اين رسانه هاي جديد به هيچ وجه قابل مقايسه با روزنامه هاي مكتوب و خبرگزاري هاي رسمي كشور نبوده است. طي اين مدت هيچ حمايتي از محتواي سالم توليد شده در فضاي سايبر از سوي دولت صورت نگرفته است.
رسانه هاي الكترونيك حتي يك ريال از دولت كمك نگرفته و با اتكا به سرمايه هاي خود اداره شده اند.با همان ذهنيت هاي حاكم بر نشر چاپي، نمي توان فضاي سايبر را كنترل كرد، هر محيط و هر فضايي را بايد با خودش شناخت و قوانين متناسب با خودش را پيشنهاد كرد، يك وب سايت ممكن است هك شود و در آن توهين يا مطالب كذب توسط هكرها يا نفوذكنندگان نوشته شود مسئوليت اين اتهام ها چگونه قابل اثبات است در جلسه دادگاه ممكن است پرينت مطالبي به عنوان مستندات اتهام ارائه شود كه در همان لحظه مطلب اصلي آن از روي وب سايت حذف شده باشد كدام معيار و ملاك است به دليل تكثر بيش از حد رسانه هاي سايبر، اين رسانه ها نظارت پذير نيستند، كنترل و نظارت بر صدها هزاررسانه نيازمند تشكيلاتي عريض و طويل است كه خود به تنهايي در حد يك وزارتخانه وسعت خواهد داشت، آيا قرار است براي رسانه هاي الكترونيك هم نظام مجوزي، يعني صدور پروانه انتشار طبق قانون مطبوعات اعمال شود در اين صورت با رسانه هاي موجود چه خواهيم كرد به صف انبوه متقاضيان نشريات الكترونيك فكر كرده ايم آيا صدها هزار نفر ديگر به جمع ٦ هزار متقاضي انتشار نشريه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي افزوده خواهد شدالبته در دنيا شاخه اي به عنوان حقوق سايبر در مطالعات حقوقي وجود دارد كه به تمام اين مسائل پرداخته شده است شايد اولين گام در اين راستا اين باشد كه حقوق سايبر را وارد ادبيات حقوقي ايران كنيم و بر مبناي آن راهكارهاي لازم را اتخاذ كنيم.

اولين شماره فصلنامه مطالعات سايبر ژورناليسم آماده انتشار شد
به زودي اولين شماره اين فصلنامه كه يكي از اركان مركز مطالعات سايبر ژورناليسم دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات مي باشد منتشر مي شود . در اولين شماره اين فصلنامه مقالاتي از دكتر علي اكبر فرهنگي ، دكتر محمد سلطاني فر ،دكتر علي سميعي ، سركار خانم شادي ضابط دانشجوي دكتراي دانشگاه Grenoble فرانسه ، سركار خانم رها خرازي ، احمد يحيايي ايله اي و حميد ضيايي پرور منتشر شده است
اين شماره ويژه بهار 1385 مي باشد و مراحل اداري دريافت مجوز علمي - پژوهشي آن در حال انجام است
از كليه صاحب نظران ، اساتي محترم و دانشجويان عزيز تقاضا مي شود مقالات خود را در زمينه موضوعات مرتبط با سايبر ژورناليسم به اين مركز ارسال نمايند
ايميل مركز :info@ertebatat.net

این مرکز از چندین رکن اساسی برخوردار است که انجام هر یک به تربیت نیروی انسانی متخصص در زمینه سایبر ژورنالیسم و تهیه متون و محتوای لازم برای پیشبرد مراحل بعدی طرح کمک می کند . يكي از اين اركان فصلنامه سایبر ژورنالیسم مي باشد
1- فصلنامه علمی مطالعات سایبر ژورنالیسم

این فصلنامه با مدیریت مدیر گروه ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و عضویت دانشجویان و اساتید علاقمند در زمینه سایبر ژورنالیسم راه اندازی و منتشر خواهد شد
بخشی از پروژه های دانشجویی دوره های کارشناسی ارشد و دکترای ارتباطات می تواند به موضوعات تعیین شده توسط گروه مطالعاتی این مرکز اختصاص یابد و نتایج بسیاری از پروژه های مذکور می تواند در این فصلنامه منتشر شود . فصلنامه مذکور ارتباط ارگانیکی با سایت مرکز خواهد داشت
شماره صفر اين فصلنامه در حال آماده شدن است و تا آخر بهار سال جاري منتشر خواهد شد